De temperatuurschaal Celsius: definitie en toepassing
In 1742 voerde de Zweedse astronoom Anders Celsius een nieuwe temperatuurschaal in, die sindsdien wereldwijd gebruikt wordt om temperaturen te meten. Hoewel er in het dagelijkse leven meestal niet nader aan duiding wordt gegeven, is deze schaal zo ingeburgerd dat we hem vaak onbewust als de normelijke manier van spreken over temperatuur beschouwen.
Het ontstaan en Celsius casino werkingsmechanisme
De Celsius-schaal werd bedacht door Anders Celsius zelf. Hij had een andere versie bedenkt, waarin het water bij 100 graden vloeide, maar zijn collega Olof Hiorter kwam met de idee om dit te doen aan de hand van de smeltpunt en kookpunt van water als referentiepunten. Dit bleek een praktischer manier om de temperatuur af te lezen.
De schaal is gebaseerd op een logaritmische verdeling, wat inhoudt dat bij elke 10 graden de kans op het voorkomen van zure regen toeneemt en dat de snelheid van gebeurtenissen omhoog of omlaag gaat. Het resultaat is een schaal waarop elk cijfer ongeveer even lang duurt als elke ander.
Variaties en soortgelijke systemen
Er bestaan verschillende variaties op de Celsius-schaal, waaronder de Fahrenheit-temperatuurschaal gebruikt in sommige landen. Deze schaal heeft hetzelfde conceptuele formaat maar met 32 graden als laagste punt.
Behalve deze twee systemen is er nog een ander systeem: Kelvin. Dit is gebaseerd op de absolute nullpunt en wordt meestal gebruikt bij meetinstruments die nauwkeurige temperatuurwaarden moeten aflezen, zoals bij laboratoriumapparaten of bij thermometers.
Rechtmatigheid en regionale specifieke regels
De Celsius-schaal is wereldwijd erkend als de normale manier om temperaturen te meten. Wel zijn er nog altijd landen die hun eigen systeem gebruiken, maar dat gaat voornamelijk over het gebruik van graden Fahrenheit bij meteorologische opmetingen.
Ook binnen Europa geldt deze schaal voor vrijwel elk terrein waar temperatuur wordt gemeten of besproken. Alleen in enkele uitzonderlijke situaties (zoals onder bepaalde omstandigheden met speciale apparaten) kan het nodig zijn om op een andere manier te werken.
Toepassingsgebieden van de Celsius-schaal
De schaal is alomtegenwoordig in ons leven. De thermometer, gebruikt in huishoudens en werkplaatsen ter meting van temperatuur, is vaak afgelezen tegen een celcius-afstandsindicatie of temperaturen kunnen worden omgerekend naar graden Celsius via online rekenprogramma’s.
Veel voedingsmiddelen worden bij het verkopen gemeten in graden Celsius en mensen geven vaak de voorkeur aan producten met bepaalde temperaturen, zoals 15°C-25°C. Voor een veel bredere doelpubliek is er nog ook de dagelijkse verkoop van kleding.
Eigenschappen en limitaties
Ook heeft elk meetinstrument zijn eigen precieze standaard voorafgegaan door het temperatuursysteem op te stellen. Bovendien hangt het juiste gebruik af van de manier waarin een thermometer wordt gebruikt en onder welke omstandigheden deze instrumenten worden beoordeeld.
Daarom kan bij elke gelegenheid die hierop betrekking heeft, voor elk meetinstrument zijn eigen temperatuurschaal gehanteerd. Een ander belangrijk aspect is dat er nog steeds een risico van foutief gebruik bestaat wanneer de juiste manier om te gebruiken niet wordt gerespecteerd.
Misverstanden en algemeen misvatting
Over het ontstaan van Celsius zijn verschillende theorieën in omloop. Sommige mensen denken dat hij dit heeft bedacht als gevolg van een ongeluk bij de smeltpunt, maar er is geen feitelijk bewijs voor deze mening.
Opvallend genoeg zegt Anders zelf niet veel over de grondslag of motivatie. Er bestaat wel in verband met zijn naam een vermoeden dat hij dit heeft gedaan als compensatieve stap naast het door hem ontwikkelde Fahrenheit-systeem, maar ook hier is geen feitelijk bewijs voor.
Gebruiksvriendelijke en toegankelijke beschrijving
Het belang van de schaal in ons leven spreekt zichzelf uit. Zonder temperatuur kon men zelfs niet meelopend een idee krijgen over het voorkomen of optreden van zure regen, wat gevolg had dat de kans om te zuren repteelde.
Met enkel Celsius-schaal is het voor iedereen gemakkelijk inzichtelijk met welk percentage de kans op zure regen toeneemt bij elke temperatuur. In deze situatie past een precieze, nauwgezete manier van meting goed.
Risico en verantwoordelijkheidsbesef
Tenslotte wil ik nog even benadrukken dat in de praktijk niet iedereen met gemaktemperatuursmetingen om kan gaan. Voor mensen die al eerder problematische temperatuurmogelijkheden hebben ervaren, is het belangrijkste steeds verantwoord te zijn bij aflezen en rekeningen.
Het spreekt vanzelf dat voor een volledig beeld de temperatuurwaarde moet worden aangegeven in graden Celsius. In zulke gevallen waarin men niet goed op tempo lukt om hiermee kennis namens iedereen te maken, is het aanbeveling de juiste instrument gebruiken en overleggen met anderen voor eventuele twijfels.
Eindconclusie
Bovenstaande beschrijving geeft een goede beeld van de temperatuur-schaal. Anders Celsius voerde in 1742 deze schaal in. Het is duidelijk dat hij op die tijd al wist hoe belangrijk het was om temperaturen meten, maar er zijn ook nog andere zaken waar mensen rekening mee houden bij het gebruik van instrumenten.
De variaties en soortgelijke systemen, rechtmatigheid en regionale regels, toepassingsgebieden van de Celsius-schaal, eigenschappen en limitaties maken dat iedere temperatuurschaal met een nauwkeurige schaal gebaseerd moet zijn.